WEB3 ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ: ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Τι είναι το Web3; Μια εννοιολογική επισκόπηση

Ο όρος «Web3» αναφέρεται σε μια εξελισσόμενη φάση του διαδικτύου που στοχεύει στη μετατόπιση της ψηφιακής εξουσίας από τις κεντρικές αρχές στα άτομα. Αντί για έναν εταιρικό ιστό, το Web3 οραματίζεται ένα σύστημα στο οποίο οι χρήστες έχουν μεγαλύτερο έλεγχο στην ταυτότητα, τα δεδομένα, τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία και τις διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις.

Για να εκτιμήσουμε τη σημασία του Web3, βοηθά να το συγκρίνουμε με προηγούμενες εκδοχές του διαδικτύου:

• Web1 (δεκαετία του 1990–αρχές της δεκαετίας του 2000): Στατικοί ιστότοποι όπου οι χρήστες κατανάλωναν σε μεγάλο βαθμό περιεχόμενο. Λίγα διαδραστικά στοιχεία, με τους περισσότερους χρήστες να ενεργούν ως παθητικοί αναγνώστες.
• Web2 (μέσα της δεκαετίας του 2000–σήμερα): Κυριαρχεί το περιεχόμενο που δημιουργείται από τους χρήστες και η κοινωνική αλληλεπίδραση. Ωστόσο, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας συλλέγουν και δημιουργούν έσοδα από δεδομένα χρηστών και ελέγχουν τη δραστηριότητα δικτύου.
• Web3 (αναδυόμενο): Σχεδιασμένο με βάση αποκεντρωμένες τεχνολογίες, το Web3 μεταθέτει την ιδιοκτησία και τον έλεγχο πίσω στους χρήστες, επιτρέποντάς τους να διαχειρίζονται την ψηφιακή ταυτότητα, να κατέχουν περιεχόμενο και να αλληλεπιδρούν μέσω αποκεντρωμένων πρωτοκόλλων.

Το Web3 υποστηρίζεται από τεχνολογίες όπως το blockchain, τα κρυπτογραφικά κλειδιά και τα αποκεντρωμένα δίκτυα. Δεν είναι ένα μόνο προϊόν ή εταιρεία, αλλά μάλλον ένα εννοιολογικό πλαίσιο και ένα νέο παράδειγμα για την κατασκευή διαδικτυακών συστημάτων.

Ας εξερευνήσουμε τα κύρια στοιχεία που ορίζουν το Web3: ταυτότητα, ιδιοκτησία και η νέα γενιά αποκεντρωμένων εφαρμογών.

Πώς το Web3 επαναπροσδιορίζει την ψηφιακή ταυτότητα

Στο Web2, οι περισσότεροι χρήστες συνδέονται σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες χρησιμοποιώντας κεντρικά διαπιστευτήρια — συνήθως ένα email και έναν κωδικό πρόσβασης που διαχειρίζεται μια συγκεκριμένη υπηρεσία (π.χ., Google, Facebook). Αυτό το μοντέλο δίνει στους παρόχους υπηρεσιών πλήρη εξουσία στην πρόσβασή σας. Σημαίνει επίσης ότι η ψηφιακή σας ταυτότητα είναι κατακερματισμένη σε ιστότοπους και ελέγχεται από τρίτους.

Το Web3 εισάγει την έννοια της αυτοκυρίαρχης ταυτότητας. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στα άτομα να δημιουργούν, να διαχειρίζονται και να χρησιμοποιούν ψηφιακές ταυτότητες χωρίς να βασίζονται σε μία μόνο αρχή. Στην καρδιά αυτού βρίσκονται οι κρυπτογραφικές τεχνολογίες:

• Δημόσια και Ιδιωτικά Κλειδιά: Οι χρήστες κατέχουν ένα ιδιωτικό κλειδί (μυστικό) και ένα δημόσιο κλειδί (κοινόχρηστο ανοιχτά). Μαζί, αυτά τα στοιχεία ελέγχου ταυτότητας των χρηστών και επιτρέπουν την ασφαλή σύνδεση και την υπογραφή συναλλαγών χωρίς κωδικό πρόσβασης.
• Αποκεντρωμένα Αναγνωριστικά (DID): Πρόκειται για φορητά, επαληθεύσιμα αναγνωριστικά που υπάρχουν ανεξάρτητα από οποιοδήποτε κεντρικό μητρώο. Άτομα ή οργανισμοί διατηρούν τον έλεγχο.

Χρησιμοποιώντας ένα πορτοφόλι Web3 (π.χ. MetaMask, Ledger ή ένα αποκεντρωμένο πορτοφόλι ταυτότητας), τα άτομα μπορούν να πιστοποιήσουν την ταυτότητά τους σε εφαρμογές, να υπογράψουν έγγραφα ή να επιβεβαιώσουν συναλλαγές με τα κρυπτογραφικά τους διαπιστευτήρια. Η βασική διαφορά έγκειται στην ιδιοκτησία — ο χρήστης κατέχει τα ψηφιακά κλειδιά, όχι ο πάροχος υπηρεσιών.

Αυτό οδηγεί σε δύο σημαντικά πλεονεκτήματα:

• Φορητότητα: Η ψηφιακή ταυτότητα γίνεται συνεπής σε όλες τις πλατφόρμες. Οι χρήστες μπορούν να πλοηγηθούν σε διαφορετικές υπηρεσίες χωρίς να παραιτηθούν από τον έλεγχο των διαπιστευτηρίων τους.
• Έλεγχος απορρήτου: Η αποκάλυψη δεδομένων γίνεται επιλεκτική. Οι χρήστες μπορούν να επιλέξουν τι θα μοιραστούν και με ποιον, χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως οι αποδείξεις μηδενικής γνώσης για την επαλήθευση γεγονότων χωρίς να αποκαλύψουν υποκείμενα δεδομένα.

Πρακτικά, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει τη χρήση ενός μόνο πορτοφολιού για σύνδεση σε πολλαπλές υπηρεσίες Web3 ή για την απόδειξη της ταυτότητάς σας σε τραπεζικά ή εκπαιδευτικά πλαίσια, αποφεύγοντας παράλληλα την περιττή συλλογή δεδομένων.

Είναι σημαντικό ότι αυτό το μοντέλο ταυτότητας εντάσσεται σε ευρύτερους κανονισμούς απορρήτου, όπως ο ΓΚΠΔ, αποκεντρώνοντας τον έλεγχο και ενισχύοντας τη διαφάνεια.

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν: η διαχείριση κλειδιών είναι περίπλοκη για τους μέσους χρήστες, οι επιλογές ανάκτησης είναι περιορισμένες εάν χαθούν διαπιστευτήρια και η διαλειτουργικότητα μεταξύ λύσεων ταυτότητας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Η επίλυση αυτών των ζητημάτων είναι κρίσιμη για την ευρεία υιοθέτησή τους.

Web3 και η Έννοια της Ψηφιακής Ιδιοκτησίας

Μία από τις βασικές προτάσεις του Web3 είναι η δυνατότητα πραγματικής ψηφιακής ιδιοκτησίας. Σε περιβάλλοντα Web2, οι πλατφόρμες κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος του ψηφιακού περιεχομένου, δεδομένων και λογαριασμών, παρόλο που οι χρήστες μπορούν να τα δημιουργούν ή να αλληλεπιδρούν με αυτά. Για παράδειγμα, οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η μουσική ή τα στοιχεία εντός παιχνιδιού βρίσκονται τεχνικά σε κεντρικούς διακομιστές που ελέγχονται από εταιρικές οντότητες.

Το Web3 αλλάζει αυτό μέσω της χρήσης tokens που βασίζονται σε blockchain. Αυτά τα tokens καθιερώνουν επαληθεύσιμη ιδιοκτησία περιουσιακών στοιχείων - τόσο ανταλλάξιμων όσο και μη ανταλλάξιμων - σε αποκεντρωμένα καθολικά βιβλία. Οι βασικοί τύποι περιλαμβάνουν:

• Κρυπτονομίσματα: Ψηφιακό χρήμα (όπως Bitcoin ή Ethereum) που οι χρήστες ελέγχουν πλήρως χωρίς μεσάζοντες.
• Μη Ανταλλάξιμα Tokens (NFT): Μοναδικές ψηφιακές αναπαραστάσεις αντικειμένων όπως έργα τέχνης, ονόματα domain ή συλλεκτικά αντικείμενα, που επιτρέπουν την απόδειξη της πρωτοτυπίας και της ιδιοκτησίας.
• Δικαιώματα με Token: Τα δικαιώματα πρόσβασης, οι άδειες χρήσης ή ακόμη και η ψήφος σε κοινότητες (μέσω tokens διακυβέρνησης) χορηγούνται μέσω έξυπνων συμβολαίων.

Αυτά τα περιουσιακά στοιχεία βρίσκονται στο ψηφιακό πορτοφόλι ενός χρήστη και είναι μεταβιβάσιμα ή εμπορεύσιμα μέσω πρωτοκόλλων peer-to-peer, παρακάμπτοντας την ανάγκη για κεντρικούς ελεγκτές της αγοράς.

Για παράδειγμα, ένας μουσικός θα μπορούσε να διανέμει μουσική απευθείας στους ακροατές ως NFT, διατηρώντας έσοδα και σύνδεση με ένα κοινό χωρίς δισκογραφικές εταιρείες ή μεσάζοντες streaming. Ομοίως, οι παίκτες μπορούν να κερδίσουν, να πουλήσουν ή να ανταλλάξουν αντικείμενα εντός του παιχνιδιού που διατηρούν πραγματική αξία.

Τα έξυπνα συμβόλαια—αυτοεκτελούμενος κώδικας σε blockchains—το καθιστούν αυτό δυνατό χωρίς άδειες από μια κεντρική οντότητα. Ένας καλλιτέχνης θα μπορούσε να ενσωματώσει δικαιώματα μεταπώλησης στο ίδιο το NFT, διασφαλίζοντας επαναλαμβανόμενες πληρωμές σε όλες τις δευτερογενείς πωλήσεις.

Αυτή η δυνατότητα απόδειξης ιδιοκτησίας εκτείνεται πέρα ​​από την τέχνη και τα χρηματοοικονομικά. Εξετάστε αυτές τις εφαρμογές:

• Ονόματα τομέα: Τα αποκεντρωμένα ονόματα τομέα (π.χ., .eth) δεν μπορούν να κατασχεθούν ή να λογοκριθούν από τους παραδοσιακούς καταχωρητές.
• Αλυσίδες εφοδιασμού: Παρακολουθήστε την προέλευση των αγαθών μέσω εγγραφών με διακριτικά.
• Ακίνητα: Οι ιδιοκτησίες ακινήτων με διακριτικά διερευνώνται ως μέσο για κλασματική ιδιοκτησία.

Ωστόσο, η τρέχουσα αγορά δεν είναι χωρίς κινδύνους. Η απάτη, η κερδοσκοπία και οι ασταθείς τιμές των περιουσιακών στοιχείων υπογραμμίζουν την ανωριμότητα πολλών περιβαλλόντων Web3. Η κανονιστική μεταχείριση είναι επίσης σε εξέλιξη, καθώς οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εξετάζουν πώς να εξισορροπήσουν την καινοτομία με την προστασία των καταναλωτών.

Παρ' όλα αυτά, η αρχή της ιδιοκτησίας που ελέγχεται από τον χρήστη παραμένει βασικός διαφοροποιητής από τις προηγούμενες αρχιτεκτονικές ιστού.